Ambalaj sektörü kabına sığmıyor…

kapakam

FMCG’den elektroniğe, gıdadan tekstile kadar akla gelebilecek tüm sektörlerde ambalaj kilit öneme sahip… Zira ambalaj ürünün giysisi ve çoğu zaman üreticinin sözcüsü konumunda… Peki, en önemli satınalma kalemlerinden birini oluşturan ambalaj sektöründe iyi bir satın alma süreci nasıl gerçekleşmeli? Ambalaj sektörünün başlıca sorunlarını ve çözüm önerileri neler?

Hammaddesi ithalata bağlı olmasına rağmen dış ticaret fazlası veren Türkiye ambalaj sektörü, son dönemde katma değerli ürünlere odaklanarak alternatif pazarlara yöneliyor. Küresel pazarın önemli oyuncularından biri olan Türkiye ambalaj sektörü, gerçekleştirdiği katma değeri yüksek üretimle Türkiye’nin dış ticaret açığını kapatmaya yönelik katkısını gün geçtikçe artırıyor. 2015’te bir önceki yıla göre ihracatı yüzde 17 oranında artan Türkiye ambalaj sanayi, söz konusu dönemde ihracatını 3,7 milyar dolara kadar yükseltti. 2015’te 1,7 milyon ton ürün karşılığı 3,1 milyar dolarlık ithalat gerçekleştiren Türkiye ambalaj sektörü, yaklaşık 595 milyon dolarlık dış ticaret fazlası verdi.

Bu denli büyük bir sektörde ulusal ve uluslararası pazarlarda yaşanan yoğun rekabet, ambalajın önemini her geçen gün daha da arttırıyor. Markalar için ürün kalitesi ne kadar iyi olursa olsun ürün iyi bir giysiye sahip değilse alıcı bulması çok zor. Bu nedenle markaların öncelikli olarak önem vermesi gereken yatırımların başında ambalajın yer alması kaçınılmaz… Ürünün taşınmasını ve depolanmasının kolaylaştırmasının yanı sıra nihai tüketicinin de doğrudan etkileşim halinde olduğu ambalaj, sektör olarak tedarikçilerden satınalmacılara kadar tüm bileşenleri kapsıyor. Peki, sektörün dünya ve Türkiye’deki pozisyonu nedir?

Dünyada ambalaj sektörü

Dünyada ambalaj pazarı yaklaşık 700 milyar dolar büyüklüğünde ve sektörde her yıl ortalama yüzde 3,5 oranında bir büyüme gerçekleşiyor. Dünya ambalaj sektörünün 2016 yılında 820 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor. Ambalaj pazarının yüzde 41’ini plastik ambalaj, yüzde 31’ini kâğıt-karton ambalaj, yüzde 15’ini metal ambalaj, yüzde 7’sini ise cam ambalaj oluşturuyor.

Dünyada kişi başına ambalaj tüketimi ortalama 110 dolar seviyesinde iken bu oran AB ülkelerinde 250 dolar, ABD’de 350 dolar, Japonya’da ise 550 dolar seviyelerinde seyrediyor. Ülkemizde bu oran 160 dolar seviyesinde ve 2023 yılı için kişi başı 300 dolar seviyesinde olacağı tahmin ediliyor.

Türkiye’de ambalaj sektörü

kapakam2

Türkiye’de ambalaj sanayinde faaliyet gösteren firmaların büyük bir çoğunluğu KOBİ’lerden oluşuyor. Sektörde en yüksek payı yüzde 39 ile kâğıt, karton ve oluklu mukavva alırken onu yüzde 34 ile plastik, yüzde 13 ile cam, yüzde 8 ile ahşap ve yüzde 6 ile metal ambalaj ürünleri takip ediyor.

Ambalaj sanayi ihracatında ise ilk üç sırada plastik (yüzde 68), kâğıt/ karton (yüzde 20), metal ambalaj (yüzde 10), cam (yüzde 1) ve ahşap (yüzde 1) ürünleri yer alıyor. Başta AB ülkeleri olmak üzere, toplam 160’dan fazla ülkeye ihracat yapan ambalaj sektörünün 2012 yılında gerçekleştirdiği ihracatta en yüksek paya sırasıyla Almanya, Irak, İngiltere, Fransa ve İran sahip…

Ambalaj Sektörünün Başlıca Sorunları:

  1. AMBALAJ SEKTÖRÜNDE İHTİSASLAŞMIŞ ÜRETİM VE YÖNETİM PERSONELİ AÇIĞININ OLMASI

Ambalaj sahasında uzmanlaşmış personelin, gelişmiş ekonomilere sahip ülke standartlarında yetiştirilememesi hala devam ediyor. Bu durum, ambalaj teknolojileri ve verimlilikle inovasyon konularında ihtiyaç duyulan nitelikte insan kaynağı eksikliğine yol açıyor.

Çözüm Önerileri

  • Gerek sosyal ve ticari gerekse teknik ve mühendislik bilim dallarını kapsayan bir üniversite bünyesinde ambalaj teknolojileri ana bilim dalı oluşturularak, önce yüksek lisans ve sonrasında lisans, ön lisans veya yüksekokul eğitiminin verilmesi,
  • Lise düzeyinde de tasarım derslerinin açılması.
  1. SEKTÖRÜN KÜMELEŞME İHTİYACININ BULUNMASI

Küreselleşen dünyada küçük ölçekli üreticilerin bilgi, deneyim, teknoloji, personel-emek ve sermaye birikimlerini birlikte kullanarak güçlenmeleri gerekiyor.

Çözüm Önerileri

  • Ambalaj üreticilerinin tedarikçisi oldukları ve tedarik aldıkları firmalarla birlikte hareket edecek kümeler oluşturulmalı,
  • Özellikle ihracat pazarlarını hedefleyebilmek için, bu kümelenme içerisinde koordinasyonu sağlamak amacıyla sanayi kuruluşları, STK’lar, akademisyenler ve kamu temsilcilerinden oluşan İhraç Malları Ambalaj Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü kurulmalı.
  1. AMBALAJ SEKTÖRÜNÜN TOPLAM İTHALAT VE İHRACATI İNCELENDİĞİNDE, CİDDİORANDA ARA MAL AÇIĞI OLMASI

Çözüm Önerileri

  • Hammaddesi yurt içi kaynaklardan sağlanan cam dışında kalan ahşap, kağıt, karton, alüminyum, çelik ve plastik esaslı ambalaj malzemelerinin üretiminde kullanılan hammaddeleri üreten işletmeler desteklenmeli,
  • Ambalaj sanayiyle birbirini tamamlayıcı ve katma değeri yüksek olan ambalaj makineleri imalat sanayindeki hammadde ve parçalar da bu kapsamda değerlendirilmeli,
  • Gümrük mevzuatı ve imalat sanayinin özendirilmesine yönelik mevzuatta bu yönde değişiklikler yapılmalı,
  • Oluklu mukavva üretiminde kullanılan ve Türkiye’de üretilmeyen Kraft liner, nssc kağıt selülozlarda KKDF kaldırılmalı,
  • İkame malzeme kullanan sanayiciler için teşvik mekanizması geliştirilmeli.

kapakam1

Ambalaj Türleri

AHŞAP AMBALAJLAR

Dünyanın en eski ambalaj malzemelerinden olan ahşap ambalaj, sertlik ve dayanıklılık özelliği nedeniyle ağır ve kırılgan yüklerin ambalajında kullanılıyor. Ayrıca havalandırma özelliği nedeniyle taze meyve ve sebzelerin ambalajlanmasında yaygın olarak kullanılmakta.

CAM AMBALAJLAR

Parlak, pürüzsüz ve kolay temizlenebilir bir yapıya sahip olan cam ambalajlar bu özellikleriyle mikrop barındırmıyor. Defalarca kullanılabildikleri için ekonomik. Cam ambalajların kimyevi maddelerle reaksiyona girmemesi, yüksek bariyer özelliği ve sterilizasyon kolaylığı; yiyecek, ilaç ve parfümeri üreticileri tarafından tercih edilmesine neden oluyor.

KAĞIT VE KARTON AMBALAJLAR

En ekonomik ambalaj çeşitleri arasında olan kağıt ve karton ambalajlar üretim kolaylığı sağladığı için de oldukça tercih edilir. Kağıt ve karton ambalajın tek başına sertlik, patlama, koruma, nem ve su bariyer değerlerinin yeterli olmadığı durumlarda içine koyulacak ürünlerin özelliklerine göre bu ambalajlar çeşitli işlemlere tabii tutulur.

KOMPOZIT AMBALAJLAR

Kompozit ambalaj malzemeleri en az iki farklı malzemenin tam yüzeylerinin birleştirilmesiyle elde edilir. En az iki farklı malzemenin birlikte kullanılmasıyla oluşan kompozit ambalajlardaki amaç dayanıklılığı, esnekliği arttırarak malzemelerin kendilerine özgü özelliklerini birleştirmek. Bu ambalaj türünün en büyük avantajları arasında metalden ucuz ve hafif olmaları ve çok çeşitli kapak kullanımına uygun olmaları geliyor.

METAL AMBALAJLAR

Gelişen teknolojiyle birlikte metal malzemelere istenilen şekillerin verilebiliyor olması, kolay açılımı sağlayan kapakların geliştirilmesi, çeşitli dış yüzey tasarımları, yüksek dayanıklılık ve sızdırmazlık özelliği metal ambalajın tercih edilmesinde önemli etkenleri oluşturuyor. Alüminyumdan ve çelikten üretilen metal kutular hem gazlı hem de gazsız içeceklerin ambalajında sıklıkla tercih ediliyor.

PLASTIK AMBALAJLAR

Plastik ambalajlar her türlü görsel yaratı­cılığa olanak sağlayan, kolay işlenebilir ve her türlü tasarıma göre şekillendirilebilir olduğu için ürün pazarlamasına katkısı oldukça yüksek. Bu özelliğinden dolayı ürün istenilen şekilde ve tasarımda ambalajlanabilir. Kolay taşınır. (Kaynak: Ambalaj Sanayicileri Derneği)

Ambalaj markalar için neden önemli?

Ambalaj, içerisinde barındırdığı ürünü, ürünün özelliği ve şekline göre bozulmadan koruyan, dış etkenlerden darbe almadan kolayca taşınmasını ve depolanmasını sağla­yan giysidir. Ürünün temiz ve güvenilir kalmasını kolaylaştıran rakiplerin benzer ürünlerinden ayırt edilmesini de sağlayan endüstriyel bir ürün olarak tanımlanan ambalaj kullanım amaçlarına göre üç ana gruba ayrılıyor:

SATIŞ AMBALAJI

Nihai tüketiciye satılırken ürünü çevreleyen ambalaj olarak isimlendirilir. Ürünle doğrudan temas halinde olan ambalajı ve satış birimini tamamlamak için gereken diğer ambalaj bileşenlerini kapsar.

GRUP AMBALAJI

Satış ortamında kolay taşıma uygulamaları için satış birimlerini derlemek amacıyla kullanılan ambalajdır. Bu işlem, tüketiciye satmak üzere ürünleri gruplandırmak suretiyle yapılabilir.

NAKLIYE AMBALAJI

Taşıma ya da nakliye esnasında oluşabilecek fiziksel hasarları önlemek için bir dizi satış biriminin ya da ikincil ambalajların nakliyesini kolaylaştırmak amacıyla kullanır.

Ambalaj sektörünü;

  • Türkiye’nin En Büyük 1000 Sanayi Kuruluşu listesindeki 54 kuruluş,
  • Türkiye’nin En Büyük 500 Şirketi listesindeki 30 şirket,
  • Türkiye’nin En Hızlı Büyüyen 100 listesindeki 3 şirket, temsil ediyor.
  • Türkiye’deki kayıtlı çalışan her 100 kişiden 0,4’ü ambalaj sektöründe çalışıyor.
  • Ambalaj sektöründe istih­dam edilen her 100 kişiden 3’ü mühendis olarak çalışıyor.
  • Türkiye’de faaliyet gösteren her 100 firmadan 0,3’ü ambalaj sektöründe faaliyet gösteriyor. (Kaynak: TOBB Üye Veri Tabanı)

RAKAMLARLA AMBALAJ SEKTÖRÜ

20.000.000.000 $

TÜRKIYE AMBALAJ SANAYININ 2015 YILI PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ 20 MILYAR DOLAR

3.700.000.000 $

2023 YILINDA ULAŞILMASI PLANLANAN PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ 30 MILYAR DOLAR

30.000.000.000 $

2023 YILINDA ULAŞILMASI PLANLANAN KIŞIBAŞINA AMBALAJ TÜKETIMI300 DOLAR

300 $

 

Bir Cevap Yazın